Cơ hội và thách thức của nhà cung cấp dịch vụ ICT khi VN tham gia TPP

1
Một trong những chương quan trọng trong việc đàm phán Hiệp định Đối tác Thương mại xuyên Thái Bình Dương(TPP) giữa Việt Nam và 11 đối tác còn lại là vấn đề doanh nghiệp Nhà nước. Theo đó, TPP đòi hỏi các đối tác tham gia phải tạo một môi trường bình đẳng cho các thành phần kinh tế, không có ưu đãi đặc biệt hay một đặc quyền nào khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Cụ thể hơn, TPP đòi hỏi sự minh bạch, công khai thông tin của các doanh nghiệp và tăng cường độ mở của thị trường nội địa.Tin mới đây cho biết 5 quốc gia là Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Australia và Mexico đi đến thống nhất đồng ý để 4 quốc gia:Malaysia, Peru, Brunei và Việt Nam có thời gian ân hạn 5 năm để điều chỉnh các chính.

1. Tác động về kinh tế khi gia nhập TPP

a.Tác động tích cực:

  • TPP  trở thành khu vực mậu dịch từ do  lớn nhất thế giới với 972 triệu dân, đóng góp hơn 38% GDP của thế giới và khoảng 1/3 kim ngạch thương mại toàn cầu. TPP sẽ là một  động lực thúc đẩy mới, đưa con thuyền kinh tế Việt Nam “ra biển lớn”.
  • Sau khi tham gia TPP, Việt Nam sẽ thực hiện những quy tắc chung của khối như sau: Cắt giảm hầu hết  các dòng thuế, thực hiện ngay hoặc thực hiện với lộ trình rất ngắn; Tăng mức độ mở cửa các lĩnh vực dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ tài chính; Tăng cường các quy định liên quan đến đầu tư nước  ngoài và bảo vệ nhà đầu tư; Tăng mức độ bảo hộ các quyền sở hữu trí tuệ;  Tăng mức độ bảo vệ  thông  qua  các  quy  định  khắt  khe  hơn  về  vệ  sinh  dịch  tễ  và  rào  cản  kỹ  thuật;  Tăng  cường  cạnh  tranh, đặc biệt trong lĩnh vực mua sắm công; Các vấn đề lao động, đặc biệt là các vấn đề về  quyền lập hội (công đoàn), quyền tập hợp và đàm phán chung của người lao động.Điểm khác biệt nhất  của TPP so với các hiệp định thương mại tự do khác chính là mức độ phủ rộng của nó lên không chỉ là   các vấn đề kinh tế thị trường mà cả kinh tế phi thị trường, cụ thể là hoạt động mua sắm công của chính phủ. Như vậy, TPP không chỉ tác động lên nền kinh tế của các nước thành viên mà còn có những ảnh hưởng nhất định tới các chính sách điều hành xã hội của quốc gia.

‒ Các cơ hội có thể nhìn thấy trước mắt:

Co hoi TPP doi voi nen Kinh te viet nam
  • Lợi thế về xuất khẩu: Thuế quan khi nhập khẩu vào các nước TPP về nguyên tắc sẽ được loại bỏ phần lớn điều này sẽ tăng sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
  • Lợi ích về nhập khẩu: Tiếp nhập nguồn cung hàng hóa giá rẻ do thuế qua được loại bỏ.
  • Kỳ vọng đầu tư: Môi trường đầu tư thuận lợi hơn, triển vọng xuất khẩu hấp dẫn hơn sẽ thu hút đượcnhiều vốn FDI hơn. Trong đó những nước ngoài TPP  như Trung Quốc khả năng sẽ tăng đầu tư tại Việt Nam nhằm hưởng lợi thế thứ cấp từ hiệp định này. Vốn đầu tư vào thị trường tài chính, chứng khoáncó thể hưởng lợi bởi dòng vốn đầu tư quốc tế.Đối với TTCK, kỳ vọng khả  năng nới room choNDTNN  nhằm thu hút dòng vốn, tạo thanh khoản hỗ trợ thị trường.
  • Điều kiện sức ép thay đổi cải cách: Việc tham giá TTP sẽ đồng thời tạo sức ép cải cách doanh nghiệp, đặc biệt là DN Nhà nước, cải thiện cạnh tranh, công nghệ, kỹ năng quản lý. Bên cạnh đó cũnglà sức ép chính sách pháp luật, các thiết chế thị trường.

Các ngành hưởng lợi từ Xuất khẩu:

các nganh xuat khau xuat khau huong loi
Các ngành ảnh hưởng từ nhập khẩu:

cac nganh nhap khau bi anh huong

b.Khó khăn, thách thức:

Về quy tắc xuất xứ:  Hiện tại, hàng hóa XK của Việt Nam thì có đến trên 90% là gia công và đa phần nguyên liệu được nhập khẩu(phần lớn từ Trung Quốc). Do đó, với quy tắc chuyển đổi dòng thuế, quy tắc  giá trị cộng gộp và quy tắc phối hợp kiểu Mỹ, Việt Nam đang đối mặt với thách thức không được hưởng lợi  ích từ quy tắc loại bỏ thuế quan trong TPP.
Rào cản thương mại: Quyền quyết định/ban hành các hàng rào thương mại vẫn hoàn toàn nằm trong tay các nước nhập khẩu và có thể bị lạm dụng nhiều hơn khi hàng rào thuế quan đã bị loại bỏ do cam kết TPP khiến hàng hóa XK của Việt Nam vẫn khó tiếp cận các thị trường này(do các quy chuẩn sp được quy định rất khắt khe).
Quy tắc Yarn-forward: Mỹ là nước nhập khẩu dệt may lớn nhất thế giới, có ngành sản xuất nội địa tương đối nhỏ nhưng lại có tiếng nói vận động rất lớn, đã đưa ra đề xuất áp dụng quy tắc  xuất xứ “từ sợi trở đi” (yarn-forward) đối với hàng dệt may trong TPP.Với quy tắc này, tức là một    sản phẩm dệt may muốn được hưởng ưu đãi thuế quan theo TPP thì tất cả các nguyên liệu, bắt đầu từ sợi trở đi, phải được sản xuất tại các nước TPP.Việt Nam, với dệt may là một trong những sản phẩm xuất khẩu  chủ lực nhưng nguyên liệu lại chủ yếu được nhập từ các nước ngoài TPP (như Trung Quốc, Hàn Quốc…), là nước phản đối mạnh mẽ nhất đề xuất trên của Mỹ. Việt Nam mong muốn áp dụng quy tắc xuất xứ “cắt và may” (“cut and sew”) trong TPP để cho phép hàng dệt may của Việt Nam có thể sử dụng các nguyên liệu từ  những nước ngoài TPP mà vẫn được hưởng ưu đãi thuế quan theo TPP. Hiện tại Mỹ đã đưa ra đề xuất mới  linh hoạt hơn đối với quy tắc “yarn-forward”. Theo đó, bên cạnh nguyên tắc chung là “yarn-forward”, sẽ có  các ngoại lệ nằm trong 02 danh mục bổ sung (danh mục các loại hàng dệt may không áp dụng quy tắc này), hay còn được gọi là danh mục nguồn cung ngắn hạn thiếu hụt (short-supply). Có hai loại danh mục nguồn cung ngắn hạn là Danh mục thường xuyên và Danh mục tạm thời.

2. Tác động đến nhà cung cấp dịch vụ ICT

Từ những phân tích trên khi đòi hỏi sự minh bạch cao, gia tăng đầu tư thì ngành ICT sẽ được hưởng lợi bởi vì khi đó nhu cầu đầu tư ICT sẽ rất lớn.

Vấn đề đặt ra các doanh nghiệp làm gì để đón cơ hội này tốt nhất? giải pháp phần mềm thì ngành nào sẽ có nhiều cơ hội?

Mong sự chia sẽ các anh chị.

Trong bài viết tham khảo phân tích từ MBS.

Comments

comments

  1. Việt Nam có thể trở thành quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất từ Hiệp định
    kinh tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đặc biệt là về đầu tư, việc làm và
    mức sống cho người dân.

    Khi TPP có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam có thể sẽ tăng tới 68 tỷ USD và GDP sẽ tăng thêm 20%.

    Đây là những thông tin quan trọng được ông Michael Froman, Đại diện Thương
    mại Hoa Kỳ đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn của chúng tôi.

    Thưa ông, các thành viên đàm phán, nhất là Mỹ đang hối thúc ký kết TPP. Vậy
    theo đánh giá của ông, TPP sẽ mang lại lợi ích gì lớn nhất cho Việt Nam?

    Ông Michael Froman: Có những phân tích độc lập của những Viện khác nhau cho thấy, trong số các nước tham gia TPP thì Việt Nam sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Viện
    nghiên cứu Peterson – một Viện nghiên cứu độc lập ở Washington DC đã dự
    báo rằng, khi TPP có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam sẽ tăng tới 68 tỷ
    USD và GDP sẽ tăng thêm 20%.

    Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ có quyền tiếp cận với thị trường trị giá 15.000 tỷ
    USD của Mỹ và những thị trường như Canada, Mexico và Peru, trị giá
    khoảng 3.000 tỷ USD. Đây là những thị trường mà trước đây Việt Nam chưa
    được tiếp cận.

    Việt Nam cũng như Malaysia đang rất quan tâm tới vấn đề cạnh tranh bình
    đẳng, minh bạch giữa DNNN và DN tư nhân cũng như vai trò của DNNN trong
    nền kinh tế theo quy định của TPP. Quan điểm của Hoa Kỳ như thế nào về
    vấn đề này?

    Ông Michael Froman: Các DNNN đang đóng vai trò ngày càng lớn hơn trong nền kinh tế toàn cầu, nhưng khi họ tham gia vào các hoạt động kinh tế và kinh doanh thì họ
    cũng phải có vai trò bình đẳng như các doanh nghiệp tư nhân và các DN
    khác, vì vậy chúng ta cần tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả các
    DN. Đây chính là mục đích hàng đầu của Hiệp định TPP.

    Đốivới những DNNN làm về chính sách công hoặc các hoạt động xã hội thì đó
    không phải là mục tiêu của chúng ta. Mục tiêu của chúng ta là các DN
    kinh tế Nhà nước cũng phải chấp hành những kiểm soát, luật lệ và các quy
    định như các DN tư nhân. Ở Việt Nam, tôi cũng hiểu là các DNNN có những
    vai trò rất lớn trong nền kinh tế. Vì vậy, mục đích của chuyến thăm của
    chúng tôi là làm việc với phía Việt Nam để nêu lên vấn đề này và cùng
    nhau giải quyết làm sao để cho các DNNN của Việt Nam chấp nhận những
    luật chơi chung.

    Chính quyền Obama đang thúc đẩy ký kết TPP, nhưng Thượng viện thì đang không
    thống nhất bởi khi ký TPP, các hàng rào thuế quan sẽ giảm xuống, thậm
    chí bằng 0. Điều này có thể gây ảnh hưởng đến việc làm bên trong nước
    Mỹ. Việc này có ảnh hưởng như thế nào tới mục tiêu ký kết TPP vào cuối
    năm nay?

    Ông Michael Froman: Các nhà lãnh đạo TPP đều đặt ra mục tiêu là kết thúc
    đàm phán vào năm nay. Đây là một mục tiêu rất tham vọng nhưng tất nhiên
    không phải nước nào cũng đồng ý ký một hiệp định tồi mà cốt chỉ để đạt
    được thời hạn chót đặt ra, mà điều quan trọng là nội dung, thực chất của
    hiệp định như thế nào mới quyết định việc hiệp định đi đến ký kết hay
    không.

    Về Quốc hội Mỹ,ì tôi tin rằng, khi chúng ta đạt được một hiệp định tốt thì
    chúng tôi sẽ có khả năng để trình bày về những lợi ích do TPP mang lại
    như công ăn việc làm, tăng trưởng và các lĩnh vực sẽ mang lại lợi ích
    như sản xuất, xuất nhập khẩu hoặc nông nghiệp… điều đó sẽ có tác động
    tích cực lên Quốc hội và nếu chúng ta đạt được kết quả tốt, hiệp định
    tốt thì chúng tôi sẽ có khả năng thuyết phục được Quốc hội.

    Cảm ơn ông đã tham gia cuộc phỏng vấn!

    Theo Hữu Bằng

    VTV

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.